Polish Archaeology in the Mediterranean 26/1

Rocznik zawiera omówienie prac wykopaliskowych i konserwatorsko-restauracyjnych prowadzonych przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz współpracujące z nim instytucje naukowe polskie i zagraniczne. Dotyczy to przede wszystkim badań w 2016 roku na stanowiskach archeologicznych, takich jak Aleksandria czy Marina el-Alamein w Egipcie, gdzie prace trwają od wielu lat, jak również stosunkowo nowoodkrytych, np. Beit Ras w Jordanii czy Metsamor w Armenii. Tradycyjnie Egipt i Sudan są szerzej reprezentowane, obejmują bowiem znane projekty badawcze w Dongoli, Banganarti, Tell el-Retaba, Tell el-Murra, oraz Ghazali. Przedstawione są też badania w Nea Pafos na Cyprze oraz pierwsze informacje z nowego projektu badawczego otwartego przez Centrum w Omanie. Poza szerszymi opracowaniami pierwszy fascykuł rocznika zawiera też kronikę wszystkich badań prowadzonych w tym roku pod auspicjami CAŚ UW.

W drugiej części pierwszego fascykułu znalazły się artykuły badawcze omawiające wyniki najnowszych badań w tym rejonie. Rafał Koliński podsumowuje obecny stan badań w projekcie UGZAR w irackim Kurdystanie. Krzysztof Jakubiak analizuje kampanię wojskową urartyjskiego króla Argishti I w dolinie Araksu z punktu widzenia wykopalisk prowadzonych na stanowisku w Metsamor. Podobnym spojrzeniem na okresy Brązu i Żelaza na Bliskim Wschodzie jest artykuł Jacka Hamburga i Katarzyny Pawłowskiej na temat metalowych ozdób pochodzących z grobów eksplorowanych w Beshtasheni we wschodniej Gruzji. Mariusz Burdajewicz oraz Krystyna Gawlikowska przedstawiają studia zabytków szklanych z dwóch klasycznych stanowiska: Beit Ras w Jordanii oraz Peluzjum w Egipcie. Czyżewska-Zalewska przedstawia drugi z serii artykułów poświęconych wytwórczości ceramicznej w starożytnym Sudanie. Przedmioty metalowe o religijnym przeznaczeniu są tematem dwóch kolejnych artykułów: Maciej Wyżgoł analizuje kadzielnicę z brązu odkrytą w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku w katedrze w Dongoli (Sudan) a Agnieszka Ryś skupia się na ikonografii enkolpionów w kształcie krzyża z klasztoru w Naklun w egipskim Fajum. Wreszcie Joanna Then-Obłuska publikuje dwa zespoły znalezisk paciorków mało znanych dotychczas w literaturze przedmiotu, mianowicie paciorki z kilku stanowisk rzymskich (IVVI w. n.e.) na Pustyni Wschodniej w Egipcie oraz zespół królewskich ornamentów z grobów tumulusowych z późnoantycznego królestwa Makurii w Nubii w Sudanie (datowanych od połowy V do połowy VI w. n.e.).